TEXNIK TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISHDA ADAPTIV TOPSHIRIQLAR, RAQAMLI SIMULYATSIYALAR VA MUAMMOLI-TEXNIK KEYSLARDAN FOYDALANISH METODIKASI
Kalit so‘zlar:
muhandislik ta’limi, transfer, refleksiya, texnik muammo, differensial ta’lim, modellashtirish, virtual laboratoriya, muammoli-texnik keys, raqamli simulyatsiya, adaptiv topshiriq, texnik tafakkurAbstrak
Maqolada oliy texnik ta’lim talabalarining texnik tafakkurini rivojlantirishda adaptiv topshiriqlar, raqamli simulyatsiyalar va muammoli-texnik keyslarni yagona didaktik tizimda qo‘llash metodikasi nazariy-metodik jihatdan asoslangan. Mahalliy hamda xorijiy tadqiqotlarda texnik tafakkur, intellektual ta’lim texnologiyalari, adaptiv o‘qitish, virtual laboratoriyalar, simulyatsion ta’lim va muammoli faoliyatga oid ilmiy qarashlar integrativ tahlil qilindi. Texnik tafakkurning mualliflik ta’rifi va “adaptiv texnik topshiriq” tushunchasining metodik mazmuni aniqlashtirildi. Talabaning boshlang‘ich diagnostik profilidan kelib chiqib topshiriqning murakkabligi, pedagogik ko‘mak darajasi, simulyatsiya parametrlari va muammoli keysning noaniqlik darajasini o‘zgartirib borishga asoslangan metodik mexanizm taklif etildi
Adabiyotlar
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son. – 2020-yil 23-sentabr. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5847-son Farmoni. – 2019-yil 8-oktabr.
3. To‘xtayeva Z.Sh., Gulmatova H.S. Zamonaviy raqamli ta’lim muhitida intellektual ta’lim texnologiyalari asosida talabalarning texnik tafakkurini rivojlantirish metodikasi // Tamaddun Nuri. – 2026. – №5, I qism (80). – B. 10–13. DOI: 10.69691/ntaa5718.
4. Gulmatova H.S. Oliy ta’limda intellektual ta’lim texnologiyalari asosida talabalarning texnik tafakkurini rivojlantirish // Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi. – 2026. – Vol. 67, No. 1. – B. 119–125.
5. Tursunova G.Sh. Texnik oliy ta’limda muammoli ta’lim texnologiyalarini qo‘llash // Наука и инновация. – 2024. – J. 2, №27. – B. 68–72.
6. Rahmonov I.U., Niyozov N.N., Nematov L.A. Virtual laboratoriyalar va o‘quv simulyatorlari: afzallik va kamchiliklar // Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar. – 2023. – №4. – B. 254–259.
7. Abduraxmanov Z.B. Virtual laboratoriya komplekslari yordamida muhandis talabalarni kasbiy tayyorlashning metodik ta’minotini takomillashtirish // Inter Education & Global Study. – 2024. – №10(1). – B. 15–25.
8. Alajlani N., Crabb M., Murray I. A Systematic Review in Understanding Stakeholders’ Role in Developing Adaptive Learning Systems // Journal of Computers in Education. – 2024. – Vol. 11. – P. 901–920. DOI: 10.1007/s40692-023-00283-x.
9. Meylani R. A Critical Glance at Adaptive Learning Systems Using Artificial Intelligence: A Systematic Review and Qualitative Synthesis of Contemporary Research Literature // The Western Anatolia Journal of Educational Sciences. – 2024. – Vol. 15, No. 3. – P. 3519–3547. DOI: 10.51460/baebd.1525452.
10. Doulougeri K., Vermunt J.D., Bombaerts G., Bots M. Challenge-Based Learning Implementation in Engineering Education: A Systematic Literature Review // Journal of Engineering Education. – 2024. – Vol. 113, No. 4. – P. 1076–1106. DOI: 10.1002/jee.20588.