OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA O‘QUV JARAYONI METODIK TA’MINOTINI BOSHQARISHNING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI
Keywords:
oliy ta’lim, metodik ta’minot, ta’lim menejmenti, strategik boshqaruv, sifat menejmenti, pedagogik tizim, jarayonli yondashuv, monitoring, KPI, uzluksiz takomillashtirishAbstract
Maqolada oliy ta’lim muassasalarida o‘quv jarayonining metodik ta’minotini boshqarishning ilmiy-nazariy asoslari tizimli, jarayonli, kompetensiyaviy va natijaga yo‘naltirilgan yondashuvlar doirasida tahlil qilinadi. Metodik ta’minot faqat o‘quv dasturlari, uslubiy qo‘llanmalar va elektron resurslar yig‘indisi emas, balki ta’lim maqsadlari, o‘quv natijalari, o‘qitish texnologiyalari, baholash vositalari va sifat monitoringini bog‘lovchi boshqariladigan pedagogik tizim sifatida asoslanadi. Mahalliy pedagog olimlarning kasbiy kompetentlik va raqamli ta’lim haqidagi ilmiy qarashlari, shuningdek, UNESCO IIEP tavsiyalari hamda ISO 21001:2025 talablari qiyosiy ko‘rib chiqiladi. Metodik ta’minotni boshqarishning maqsadli, resursli, jarayonli, diagnostik va korreksion komponentlarini birlashtiruvchi konseptual yondashuv taklif etilib, boshqaruv samaradorligini baholashning mezonlari ishlab chiqiladi. Tadqiqot nazariy-konseptual xususiyatga ega bo‘lib, takliflarning empirik samaradorligini keyingi tajriba-sinov bosqichida aniqlash nazarda tutiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son Farmoni. O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida. URL: https://lex.uz/uz/acts/-4545884
2. ISO 21001:2025. Educational organizations - Management systems for educational organizations - Requirements with guidance for use. 2nd ed. Geneva: ISO, 2025. 63 p. URL: https://www.iso.org/standard/21001
3. Begimqulov U.Sh. Pedagogik ta’limda zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy etishning ilmiy-nazariy asoslari. Monografiya. Toshkent: Fan, 2007. (Betlar oraliği nashr nusxasi bo‘yicha aniqlashtiriladi).
4. Muslimov N.A. Kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini shakllantirish texnologiyasi. Toshkent: TDPU, 2012. (Betlar oraliği nashr nusxasi bo‘yicha aniqlashtiriladi).
5. UNESCO IIEP. IIEP Competency Framework for Educational Planning and Management. Paris: UNESCO IIEP, 2024. 20 p. URL: https://www.iiep.unesco.org/en/publication/iiep-competency-framework-educational-planning-and-management
6. Martin M., Stella A. External Quality Assurance: Options for Higher Education Managers. IIEP Training Modules. Paris: UNESCO IIEP, 2007. 5 vols. URL: https://www.iiep.unesco.org/en/publication/external-quality-assurance-options-higher-education-managers-iiep-training-modules
7. UNESCO IIEP. Turning Education Plans into Action: Medium-Term Strategy 2026-2029. Paris: UNESCO IIEP, 2026. URL: https://www.unesco.org/en/articles/turning-education-plans-action
