MAHALLIY XOMASHYOLAR VA MODIFIKATSIYALANGAN GIPS BOG‘LOVCHILARI ASOSIDA G‘OVAKLI NAMLİKKA CHIDAMLI DEVORBOP MATERIALLAR TARKIBINI VA TEXNOLOGIYASINI ISHLAB CHIQISH
Keywords:
texnologik tarkib, mikroto‘ldirgich, yumshash koeffitsiyenti, suv shimuvchanlik, kapillyar g‘ovaklar, gidrofobizatsiya, g‘ovakli devorbop material, gips kompoziti, gips bog‘lovchi, xomashyoAbstract
Maqolada mahalliy mineral va ikkilamchi xomashyolardan foydalanib modifikatsiyalangan gips bog‘lovchilari asosida g‘ovakli, namlikka chidamli devorbop materiallar tarkibini loyihalashning ilmiy-texnologik yondashuvi bayon etiladi. Gips kompozitlarida g‘ovaklik, kapillyar suv shimuvchanlik va mexanik mustahkamlik o‘rtasidagi qarama-qarshi bog‘liqlik tahlil qilinadi. Mineral mikroto‘ldirgich, plastifikator, gidrofobizator va g‘ovak hosil qiluvchi komponentlarning funksional vazifalari aniqlashtiriladi. Xomashyoni dastlabki tahlil qilish, qorishma tarkibini tanlash, namunalarni tayyorlash, quritish, suv shimuvchanlik va yumshash koeffitsiyentini aniqlashdan iborat bosqichli texnologik algoritm taklif etiladi. Ish nazariy-metodik va loyihaviy xarakterga ega bo‘lib, muallif tomonidan bajarilgan tajribaning statistik natijalarini da’vo qilmaydi
References
1. Munavvarhonov Z., Khakimov R. Gypsual materials based on local and secondary raw materials for construction purposes //
International Scientific and Current Research Conferences. – 2021. – Vol. 1, No. 1. – P. 10–14. URL: https://www.orientalpublication.com/index.php/iscrc/article/view/490 .
2. Махаматалиев И.М., Тошев Н.К. О свойствах гипсового камня, модифицированного суперпластифицирующими добавками // Journal of Universal Science Research. – 2023. – Т. 1, № 5. – С. 796–799.
3. Ulugova M., Negmatov S., Talipov N. Investigation of physico-chemical processes forming the structure of waterresistant composite materials based on modified gypsum binders // Engineer. – 2025. – Vol. 1, No. 2 (special issue). – P. 251–254. Published online 2026. DOI: 10.56143/3030-3893-2025-1S-251-254.
4. Investigation of environmentally friendly gypsum based composites with improved water resistance // Journal of Cleaner Production. – 2022. URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652622028645.
5. A novel approach for improving the water resistance of gypsum plaster by internal mixing hypromellose and external coating waterproofing agent // Construction and Building Materials. – 2023. – Vol. 401. – Article 132940. DOI: 10.1016/j.conbuildmat.2023.132940.