NASOS AGREGATLARINI AVTOMATLASHTIRISH VA QAROR QABUL QILISH TIZIMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

  • Abdullayev Botir Shuxratovich “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” Milliy tadqiqot universiteti “Iqtisodiyot” fakulteti tyutori Author

Keywords:

nasos agregati, avtomatik boshqarish, qaror qabul qilish, matematik model, identifikatsiya, PI rostlagich, bashoratli boshqarish, solishtirma energiya sarfi

Abstract

Maqolada o‘zgaruvchan suv talabi va gidravlik sharoitda nasos agregatlarini tanlash qarorlarini avtomatik sarf rostlash bilan muvofiqlashtirish usuli taklif etiladi. Parallel nasoslar guruhi uchun suv balansi, sarf va napor tavsifi hamda elektr quvvati modeli shakllantiriladi. Yuqori boshqarish darajasida agregatlar tarkibi energiya sarfi, sarf topshirig‘i va texnik cheklovlar asosida tanlanadi; quyi darajada texnik jihatdan mos chastotali yuritma PI rostlagich orqali boshqariladi. Modelni yangilash o‘lchov sifati, parametrlarning aniqlanuvchanligi va fizik chegaralar bilan bog‘lanadi. Birinchi tartibli lokal model uchun yopiq kontur barqarorlik shartlari chiqariladi va rostlagich parametrlarini yangilashda boshqaruv signalini uzluksiz saqlash ifodasi keltiriladi. Metodik natija boshqarish darajalari o‘rtasidagi signallar, yangilash shartlari va qiyosiy baholash mezonlarini bir tizimda belgilashdan iborat. Energiya samaradorligini tasdiqlash uchun bir xil suv hajmi va bosim talablaridagi hisoblash hamda laboratoriya sinovlari metodikasi beriladi. Tadqiqot nazariy va metodik xususiyatga ega

References

1. U.S. Department of Energy, Hydraulic Institute. Improving Pumping System Performance: A Sourcebook for Industry. Second Edition. May 2006. DOE/GO-102006-2079. https://www.energy.gov/sites/default/files/2014/05/f16/pump.pdf

2. Khamudkhanova N., Idriskhodjaeva M., Kholbutayeva K. Construction principle of automatic control system adjustable multi-engine drive water lift pump unit. E3S Web of Conferences. 2023. Vol. 384. Article 01057. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202338401057

3. Wang Y., Yok K. T., Wu W., Simpson A. R., Weyer E., Manzie C. Minimizing Pumping Energy Cost in Real-time Operations of Water Distribution Systems using Economic Model Predictive Control. arXiv preprint 2010.07477. 2020, revised 2021, version 3. https://arxiv.org/abs/2010.07477v3

4. Elhay S., Fischer M., Piller O., Deuerlein J., Simpson A. R. Modelling flow and pressure controlled pump stations with application to optimal pump scheduling. Cambridge Prisms: Water. 2025. Vol. 3. Article e11. P. 1–9. https://doi.org/10.1017/wat.2025.10005

5. Brattley D. A., Weaver W. W. Decentralized Q-Learning Supervisory Control for Coordinated Multi-Loop Tuning in Pump Stations. Machines. 2026. Vol. 14. No. 3. Article 299. https://doi.org/10.3390/machines14030299

6. Åström K. J., Murray R. M. Feedback Systems: An Introduction for Scientists and Engineers. Princeton University Press. 2008. https://www.cds.caltech.edu/~murray/FBS/First_Edition.html

7. Rossman L., Woo H., Tryby M., Shang F., Janke R., Haxton T. EPANET 2.2 User Manual. U.S. Environmental Protection Agency. 2020. EPA/600/R-20/133. https://usepa.github.io/EPANET2.2/

Downloads

Published

12.10.2026

How to Cite

NASOS AGREGATLARINI AVTOMATLASHTIRISH VA QAROR QABUL QILISH TIZIMLARINI TAKOMILLASHTIRISH. (2026). ZAMONAVIY TA’LIMDA ISLOHOTLAR VA TEXNIK TAFAKKUR, 1(2), 687-697. https://texniktafakkur.com/ttp/article/view/131

Similar Articles

1-10 of 87

You may also start an advanced similarity search for this article.