SANOAT KORXONALARIDA O‘LCHASH NATIJALARINING METROLOGIK ISHONCHLILIGINI OSHIRISH VA MUVOFIQLIKNI BAHOLASHNING TAKOMILLASHTIRILGAN USULI
Kalit so‘zlar:
metrologik ta’minot, standartlashtirish, kalibrlash, o‘lchash noaniqligi, sifat nazorati, joizlik, muvofiqlikni baholashAbstrak
Maqolada sanoat o‘lchashlarida metrologik ishonchlilikni oshirish, noaniqlik budjetini tuzish va mahsulotning texnik joizliklarga muvofiqligini baholash usuli tahlil qilinadi. A va B turdagi noaniqliklar birlashtirilib, kengaytirilgan noaniqlik asosida himoya oralig‘i bilan qaror qabul qilish algoritmi bayon etiladi. Mahalliy tadqiqotlar va xalqaro me’yoriy hujjatlar qiyosiy o‘rganilib, silindrsimon detal diametrining shartli hisoblash namunasi keltiriladi. Hisoblash natijalari tajriba o‘lchovi emas, usulni namoyish etuvchi model ekanligi alohida qayd etiladi.
Adabiyotlar
1. JCGM 100:2008. Evaluation of measurement data - Guide to the expression of uncertainty in measurement. - BIPM, 2008. https://doi.org/10.59161/JCGM100-2008E.
2. ISO/IEC 17025:2017. General requirements for the competence of testing and calibration laboratories. - Geneva: ISO, 2017. https://www.iso.org/standard/66912.html.
3. Yusupov R.E. O‘lchash xatoliklarini minimallashtirish va statistikaning rolini tahlil qilish: metrologik yondashuv // Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences. - 2024. - B. 564–571. https://oriens.uz/uz/journal/article/olchash-xatoliklarini-minimallashtirish-va-statistikaning-rolini-tahlil-qilish-metrologik-yondashuv/.
4. Doniyev E.T., Maxmonov U.A. Ilmiy-tadqiqot ishlarida metrologik ta’minot samaradorligini oshirish // ILIM hám JÁMIYET. - 2026. Nashr sahifalari onlayn sahifada ko‘rsatilmagan. https://journal.ndpi.uz/ss/kaa/article/view/4250.
5. Maxmudov D. Metrologiyaning ilmiy-metodik asoslari va uning zamonaviy rivojlanish tendensiyalari // Muhandislik va Iqtisodiyot. - 2026. - T. 4, № 5. DOI: 10.5281/zenodo.20142999. Sahifalar onlayn yozuvda ko‘rsatilmagan.
6. Maxamatova N.M. qizi. O‘lchashlar va ulardagi hal etilmaydigan muammolar // Ta’lim va rivojlanish tahlili. - 2025. - T. 5, № 9. - B. 123–127. https://www.scienceboxuz.uz/index.php/ajed/article/view/15176.
7. JCGM 106:2012. Evaluation of measurement data - The role of measurement uncertainty in conformity assessment. - BIPM, 2012. https://doi.org/10.59161/JCGM106-2012.
