KO‘MIRNI KOKSLASH JARAYONIDA OLTINGUGURT BIRIKMALARINING O‘ZGARISHI VA KAM OLTINGUGURTLI METALLURGIK KOKS OLISH IMKONIYATLARI

Authors

  • Jurayev Vays Narzullayevich Tashkent State Technical University named after Islam Karimov image/svg+xml Author
  • Abduqahhorov Abdurohman Xasan o‘g‘li Tashkent State Technical University named after Islam Karimov image/svg+xml Author
  • Botirjonova Mexruza Maqsud qizi Tashkent State Technical University named after Islam Karimov image/svg+xml Author
  • O‘ng‘arov Jaloliddin Faxriddin o‘g‘li Tashkent State Technical University named after Islam Karimov image/svg+xml Author

Keywords:

ko‘mir aralashmasi, kam oltingugurtli koks, desulfurizatsiya, piroliz, karbonizatsiya, organik oltingugurt, pirit, oltingugurt, metallurgik koks, kokslanuvchi ko‘mir

Abstract

Maqolada kokslanuvchi ko‘mir tarkibidagi oltingugurt birikmalarining shakllari, ularning yuqori haroratli karbonizatsiya jarayonidagi termokimyoviy o‘zgarishlari hamda kam oltingugurtli metallurgik koks olish imkoniyatlari tahlil qilingan. Ko‘mir tarkibidagi oltingugurtning pirit, sulfat va organik shakllari kokslash jarayonida turlicha termik barqarorlikka ega bo‘lib, ularning bir qismi gazsimon mahsulotlarga o‘tadi, qolgan qismi esa koksning uglerod-mineral matritsasida saqlanib qoladi. Ayniqsa, organik oltingugurtning tiofen tipidagi barqaror birikmalari yuqori haroratlarda ham koks tarkibida saqlanishga moyilligi bilan ajralib turadi. Kokslash jarayonida oltingugurtning taqsimlanishiga ko‘mirning metamorfizm darajasi, mineral tarkibi, boshlang‘ich oltingugurt miqdori, harorat, qizdirish sharoiti va uchuvchan mahsulotlarning massa almashinuvi sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Kam oltingugurtli metallurgik koks olishda xom ko‘mirni boyitish, ko‘mir aralashmasining komponent tarkibini optimallashtirish hamda karbonizatsiya vaqtida oltingugurtning gaz fazasiga o‘tishini jadallashtirish istiqbolli texnologik yondashuvlar sifatida baholangan. Tadqiqot natijalari metallurgik koks sifatini oshirishda faqat ko‘mirning umumiy oltingugurt miqdorini emas, balki oltingugurtning kimyoviy shakllari va ularning termik o‘zgarish qonuniyatlarini ham hisobga olish zarurligini ko‘rsatadi

References

1. Shen Y., Hu Y., Wang M., Bao W., Chang L., Xie K. Speciation and thermal transformation of sulfur forms in high-sulfur coal and its utilization in coal-blending coking process: A review // Chinese Journal of Chemical Engineering. – 2021. – Vol. 35. – P. 70–82. DOI: 10.1016/j.cjche.2021.04.007.

2. Díez M.A., Alvarez R., Barriocanal C. Coal for metallurgical coke production: predictions of coke quality and future requirements for cokemaking // International Journal of Coal Geology. – 2002. – Vol. 50, Issues 1–4. – P. 389–412. DOI: 10.1016/S0166-5162(02)00123-4.

3. Gorbaty M.L. The chemical forms of sulfur in coal: a review // Fuel. – 1994. – Vol. 73, No. 4. – P. 475–484. DOI: 10.1016/0016-2361(94)90028-0.

4. Ndaji F.E., Imobighe G.A. Controlling effects of ash, total sulphur and chemical forms of sulphur in coals on the selection of components of coal blends for making metallurgical cokes // Fuel Processing Technology. – 1989. – Vol. 21, No. 1. – P. 49–61. DOI: 10.1016/0378-3820(89)90014-3.

5. ASTM D2492. Standard Test Method for Forms of Sulfur in Coal. ASTM International. Ushbu metod tarixiy/metodik manba sifatida keltiriladi; standart keyinchalik withdrawn qilingan.

6. A technological review of developments in chemical-related desulfurization of coal in the past decade // International Journal of Mineral Processing. – 2017. – Vol. 161. – P. 65–71. DOI: 10.1016/j.minpro.2017.02.013.

7. Effect of preheating on coking coal and metallurgical coke properties: A review // Fuel Processing Technology. – 2021.

8. The evolution of structural order, microstructure and mineral matter of metallurgical coke in a blast furnace: A review // Fuel. – 2014. – Vol. 133. – P. 194–215. DOI: 10.1016/j.fuel.2014.05.014.

Downloads

Published

09.10.2026

How to Cite

KO‘MIRNI KOKSLASH JARAYONIDA OLTINGUGURT BIRIKMALARINING O‘ZGARISHI VA KAM OLTINGUGURTLI METALLURGIK KOKS OLISH IMKONIYATLARI. (2026). ZAMONAVIY TA’LIMDA ISLOHOTLAR VA TEXNIK TAFAKKUR, 1(2), 413-419. https://texniktafakkur.com/ttp/article/view/90

Similar Articles

1-10 of 76

You may also start an advanced similarity search for this article.