KROSS YUGURISHDA CHIDAMLILIKNI OSHIRISH UCHUN INNOVATSION YONDASHUVLAR VA ULARNING SAMARADORLIGI

Authors

  • Xaydarov Sayfulloh Nodirjon o‘g‘li Author

Keywords:

VO₂ max, yugurish iqtisodiyoti (RE), sut kislotasi, anaerob kuch, tepalik yugurishi, kislorod siquvchi niqob, chidamlilik, kross yugurish

Abstract

Ushbu maqola 16–17 yoshli o‘quvchilar orasida kross yugurish chidamliligini oshirishga qaratilgan innovatsion mashg‘ulot metodlarining samaradorligini o‘rganishga bag‘ishlandi. Tadqiqot maktab sharoitida olib borilib, yosh sportchilarga yangi texnikalarni bevosita amaliyotda sinab ko‘rish imkonini berdi. Trening dasturiga kislorod siquvchi mashg‘ulot niqoblari, tepaliklarga yugurish, og‘ir balonlar bilan yugurish, va sut kislotasini kamaytiruvchi mashqlar kiritildi. Ushbu metodlar sportchilarning umumiy jismoniy tayyorgarligini, aerob va anaerob tizimlar faoliyatini, hamda yugurish iqtisodiyotini (RE) sezilarli darajada yaxshiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, VO₂max ko‘rsatkichi 15,5% ga, chidamlilik 28,5% ga, yugurish iqtisodiyoti esa 25% ga oshdi. Shuningdek, maksimal kuch va sut kislotasiga bardoshlilik 20–33% oralig‘ida yaxshilandi. Bu o‘zgarishlar sportchilarning yurak-qon tomir tizimi, mushak kuchi va metabolik samaradorligining ortishidan dalolat beradi. Tadqiqotdan olingan natijalar, innovatsion mashg‘ulot metodlarini kross yuguruvchilarni tayyorlash jarayoniga kiritish, ularning musobaqalardagi natijalarini yaxshilash hamda uzoq masofalarga chidamliligini oshirishda muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatdi.

References

1. Bassett, D. R., & Howley, E. T. (2000). Limiting factors for maximum oxygen uptake and determinants of endurance performance. Medicine & Science in Sports & Exercise, 32(1), 70–84.

2. Brooks, G. A. (2004). Exercise physiology: Human bioenergetics and its applications. McGraw-Hill Education.

3. Costill, D. L., Wilmore, J. H., & Kenney, W. L. (2009). Physiology of Sport and Exercise. Human Kinetics.

4. Daniels, J. (2005). Daniels’ Running Formula (2nd ed.). Human Kinetics.

5. Holloszy, J. O., & Coyle, E. F. (1984). Adaptations of skeletal muscle to endurance exercise and their metabolic consequences. Journal of Applied Physiology, 56(4), 831–838.

6. Paavolainen, L., Häkkinen, K., Hämäläinen, I., Nummela, A., & Rusko, H. (1999). Explosive-strength training improves 5-km running time by improving running economy and muscle power. Journal of Applied Physiology, 86(5), 1527–1533.

7. Saunders, P. U., Pyne, D. B., Telford, R. D., & Hawley, J. A. (2004). Factors affecting running economy in trained distance runners. Sports Medicine, 34(7), 465–485.

8. Seiler, S., & Tønnessen, E. (2009). Intervals, thresholds, and long slow distance: The role of intensity and duration in endurance training. Sportscience, 13, 32–53.

9. Zatsiorsky, V. M., & Kraemer, W. J. (2006). Science and practice of strength training. Human Kinetics.

10. Mujika, I., & Padilla, S. (2001). Physiological and performance characteristics of male professional road cyclists. Sports Medicine, 31(7), 479–487.

Downloads

Published

08.10.2026

How to Cite

KROSS YUGURISHDA CHIDAMLILIKNI OSHIRISH UCHUN INNOVATSION YONDASHUVLAR VA ULARNING SAMARADORLIGI. (2026). ZAMONAVIY TA’LIMDA ISLOHOTLAR VA TEXNIK TAFAKKUR, 1(2), 285-294. https://texniktafakkur.com/ttp/article/view/72

Similar Articles

You may also start an advanced similarity search for this article.