QATLAM SUVI pH QIYMATINING GAZNI QAYTA ISHLASH ZAVODI APPARAT VA SIGʻIMLARI KORROZIYASIGA TAʼSIRI VA KOMPLEKS HIMOYA CHORALARI
Keywords:
korroziya monitoringi, rezervuar, ingibitor, pH, korroziya faolligi, vodorod sulfid, qatlam suvi, korroziyaAbstract
Tadqiqotning maqsadi – gazni qayta ishlash zavodi (GQIZ) qatlam suvini tozalash tizimi apparat va sigʻimlarining korroziya omillarini aniqlash va texnologik sxemani optimallashtirish sharoitida himoya choralarini asoslash. Korroziya xavfini xaritalash, 2026-yil may–avgust oylaridagi laboratoriya maʼlumotlarini statistik (korrelyatsion) tahlil qilish va tajriba-sanoat sinovlari usullari qoʻllanildi. Qatlam suvi korroziya faolligining pH bilan teskari (r = −0,44) va oksid temir miqdori bilan toʻgʻri (r = +0,43) bogʻliqligi aniqlandi; pH < 6,0 da korroziya faolligi pH ≥ 6,0 dagiga nisbatan 4,7 baravar yuqori. Qatlamda karbonat choʻkmalarini oldini olish va korroziyani kamaytirish talablari oʻrtasidagi ziddiyatni tuz va korroziya ingibitorlarini birgalikda qoʻllash orqali hal qilish taklif etildi. Yechimning yillik iqtisodiy samarasi 73 142,77–78 747,85 AQSh dollarini tashkil etadi.
References
1. Roberge P.R. Handbook of Corrosion Engineering. – New York: McGraw-Hill, 2000.
2. ANSI/NACE MR0175/ISO 15156. Petroleum and natural gas industries – Materials for use in H₂S-containing environments in oil and gas production.
3. Popoola L.T., Grema A.S., Latinwo G.K., Gutti B., Balogun A.S. Corrosion problems during oil and gas production and its mitigation // International Journal of Industrial Chemistry. – 2013. – Vol. 4. – Art. 35.
4. NACE SP0198. Control of Corrosion Under Thermal Insulation and Fireproofing Materials – A Systems Approach.
5. NACE SP0775. Preparation, Installation, Analysis, and Interpretation of Corrosion Coupons in Oilfield Operations.
6. Energiya resurslarini tejash hamda SO₂ va CO₂ chiqindilarini kamaytirish maqsadida 484-tizimda qatlam suvini qayta ishlash sxemasini optimallashtirish: ilmiy-texnik ishlanma. – GQIZ, 2026.
7. ГОСТ 13819-68. ЕСЗКС. Металлы и сплавы. Десятибалльная шкала коррозионной стойкости.
8. Koch G., Varney J., Thompson N., Moghissi O., Gould M., Payer J. International Measures of Prevention, Application, and Economics of Corrosion Technologies Study (IMPACT). – Houston: NACE International, 2016.
9. de Waard C., Milliams D.E. Carbonic acid corrosion of steel // Corrosion. – 1975. – Vol. 31, No. 5. – P. 177–181.
10. Sastri V.S. Corrosion Inhibitors: Principles and Applications. – Chichester: John Wiley & Sons, 1998.
11. Kermani M.B., Morshed A. Carbon dioxide corrosion in oil and gas production – a compendium // Corrosion. – 2003. – Vol. 59, No. 8. – P. 659–683.
12. Жук Н.П. Курс теории коррозии и защиты металлов. – М.: Металлургия, 1976.
13. Гутман Э.М., Гетманский М.Д., Клапчук О.В., Кригман Л.Е. Защита газопроводов нефтяных промыслов от сероводородной коррозии. – М.: Недра, 1988.
14. Revie R.W., Uhlig H.H. Corrosion and Corrosion Control: An Introduction to Corrosion Science and Engineering. 4th ed. – Hoboken: John Wiley & Sons, 2008.
15. API RP 651. Cathodic Protection of Aboveground Petroleum Storage Tanks. – Washington: American Petroleum Institute.